Masz ochotę na elegancki, ale nieskomplikowany obiad z wołowiny? Zrazy po nelsońsku to delikatne plastry mięsa układane z ziemniakami, cebulą i grzybami, a potem duszone lub zapiekane w aromatycznym sosie. Pokażę, jak przygotować domową wersję tego dania, jakie mięso wybrać, jak uniknąć twardej wołowiny i z czym najlepiej ją podać.
Delikatna wołowina, ziemniaki i grzyby tworzą sycący obiad z jednej formy
- Porcja wystarczy dla 4 osób.
- Czas przygotowania wynosi około 60 minut.
- Najlepsze mięso to polędwica wołowa, rostbef lub delikatna zrazówka.
- Ziemniaki trzeba wcześniej lekko podgotować, aby zdążyły zmięknąć razem z mięsem.
- Sos można zabielić śmietaną 18%, ale należy dodawać ją pod koniec gotowania.
Co wyróżnia zrazy przygotowane po nelsońsku
To danie różni się od klasycznych zrazów zawijanych. Mięsa nie wypełnia się ogórkiem ani boczkiem i nie zwija w roladki. Najczęściej kroi się je na cienkie plastry, krótko rumieni, a potem układa warstwami z cebulą, ziemniakami i grzybami.
Nazwa potrawy nawiązuje do kuchni inspirowanej admirałem Horatio Nelsonem, ale nie ma jednej, całkowicie obowiązującej receptury. W dawnych przepisach pojawiały się masło, wołowina, cebula i grzyby, natomiast współczesne wersje często zawierają także ziemniaki oraz śmietanę. Ja wybieram właśnie taką formę, bo daje pełny, jednogarnkowy obiad.
Składniki na cztery porcje
| Składnik | Ilość |
|---|---|
| polędwica wołowa lub rostbef | 700 g |
| ziemniaki | 800 g |
| cebula | 2 średnie sztuki |
| pieczarki lub świeże grzyby leśne | 300 g |
| masło | 50 g |
| olej | 1 łyżka |
| bulion wołowy | 250 ml |
| śmietana 18% | 150 ml |
| mąka pszenna | 1 płaska łyżka, opcjonalnie |
| sól i świeżo mielony pieprz | do smaku |
| natka pietruszki lub koperek | 2 łyżki |
Polędwica będzie najbardziej miękka, ale jest też najdroższa i łatwo ją przesuszyć. Dobrym kompromisem pozostaje rostbef albo ligawa. Jeśli używam ligawy, kroję ją bardzo cienko i wydłużam duszenie, ponieważ ten kawałek potrzebuje więcej czasu, by zmięknąć.
Pieczarki są łatwo dostępne i mają łagodny smak. Suszone borowiki lub podgrzybki dadzą bardziej intensywny, leśny aromat. Wystarczy około 20 g suszonych grzybów, wcześniej namoczonych i drobno pokrojonych.
Jak przygotować danie krok po kroku
- Przygotuj mięso. Oczyść je z błon i pokrój w poprzek włókien na plastry o grubości około 1 cm. Delikatnie rozbij tłuczkiem, oprósz solą i pieprzem tuż przed smażeniem.
- Podgotuj ziemniaki. Obierz je, pokrój w plastry o grubości 0,5-1 cm i gotuj w osolonej wodzie przez 8-10 minut. Powinny zmięknąć tylko częściowo, ponieważ dopieką się później.
- Obsmaż mięso. Rozgrzej olej z połową masła. Smaż plastry na dużym ogniu po około 60-90 sekund z każdej strony. Mają się tylko przyrumienić, nie muszą być całkowicie gotowe w środku.
- Przygotuj dodatki. Na tej samej patelni zeszklij cebulę pokrojoną w piórka. Dodaj pokrojone pieczarki i smaż 5-7 minut, aż odparuje nadmiar wody.
- Ułóż warstwy. Naczynie żaroodporne posmaruj resztą masła. Ułóż część ziemniaków, cebulę z grzybami i mięso. Powtórz warstwy, a na wierzchu zostaw ziemniaki.
- Dodaj płyn. Wlej gorący bulion, przykryj naczynie pokrywką lub folią aluminiową i wstaw do piekarnika rozgrzanego do 180°C.
- Zapiekaj. Piecz około 20-25 minut. Gdy używasz ligawy lub zrazówki, wydłuż czas do 60-75 minut i kontroluj ilość płynu.
- Zabiel sos. Śmietanę zahartuj kilkoma łyżkami gorącego sosu. Wymieszaj ją z daniem pod koniec pieczenia, a następnie zapiekaj jeszcze 5 minut. Jeśli sos jest zbyt rzadki, dodaj mąkę rozmieszaną w niewielkiej ilości zimnej wody.
Najważniejszy moment to obsmażanie. Patelni nie należy przeładowywać, bo mięso zacznie się dusić we własnym soku zamiast rumienić. Z doświadczenia wiem, że właśnie krótkie smażenie na mocno rozgrzanym tłuszczu robi największą różnicę w smaku.
Jak sprawić, żeby wołowina nie była twarda
Wołowiny nie warto rozbijać zbyt agresywnie. Kilka lekkich uderzeń wystarczy, a mięso zachowa strukturę i nie wyschnie podczas pieczenia. Plastry zawsze kroję w poprzek włókien, ponieważ skraca to włókna mięśniowe i ułatwia jedzenie.
Trzeba też dopasować czas do rodzaju mięsa. Polędwica lub rostbef potrzebują krótkiego dopieczenia, natomiast ligawa i zrazówka stają się miękkie dopiero po dłuższym, spokojnym duszeniu. Nie stosuję więc jednego czasu dla wszystkich kawałków.
- Nie wkładaj zimnego mięsa prosto z lodówki na patelnię. Odłóż je na 20-30 minut przed smażeniem.
- Nie duś mięsa bez płynu. Bulion powinien sięgać mniej więcej do połowy warstw.
- Nie gotuj śmietany od początku, bo może się zwarzyć i stracić świeży smak.
- Nie krój dania od razu po wyjęciu z piekarnika. 5 minut odpoczynku pozwoli sosowi lekko zgęstnieć.
Jeśli po upieczeniu ziemniaki są miękkie, a mięso nadal stawia opór, nie podkręcaj temperatury. Lepiej dolej kilka łyżek bulionu, ponownie przykryj naczynie i duś całość w 160°C, aż wołowina zmięknie.
Z czym podać ten sycący obiad
Ziemniaki są już częścią potrawy, dlatego nie trzeba dodawać kolejnej porcji skrobi. Najlepiej przełamać kremowy sos czymś świeżym lub lekko kwaśnym. U mnie sprawdza się surówka z kiszonej kapusty, ogórki kiszone albo prosta sałata z winegretem.
| Dodatek | Dlaczego pasuje |
|---|---|
| surówka z kiszonej kapusty | kwasowość równoważy tłusty, śmietanowy sos |
| buraczki na ciepło | dodają słodyczy i koloru |
| ogórki kiszone | przełamują delikatny smak wołowiny |
| fasolka szparagowa | wnosi lekkość i chrupkość |
Gotowe porcje można przechowywać w lodówce do 2 dni. Odgrzewam je pod przykryciem, z dodatkiem kilku łyżek wody lub bulionu. Mikrofalówka jest wygodna, ale piekarnik ustawiony na 150°C lepiej zachowuje konsystencję mięsa i sosu.
Dlaczego ten przepis warto zachować na rodzinny obiad
Ta potrawa łączy efekt odświętnego dania z wygodą przygotowania w jednym naczyniu. Najwięcej uwagi wymagają wybór mięsa, krótko obsmażenie i właściwe dopasowanie czasu pieczenia. Reszta jest prosta, a ziemniaki, cebula i grzyby tworzą sos, który dobrze wykorzystuje każdy kawałek wołowiny.
Jeśli zależy Ci na naprawdę delikatnym rezultacie, wybierz rostbef lub polędwicę i nie trzymaj mięsa zbyt długo w piekarniku. Przy tańszym kawałku postaw na dłuższe duszenie. Dzięki temu nelsońskie zrazy pozostaną soczyste, aromatyczne i będą smakować jak konkretny, domowy obiad, a nie przesuszona zapiekanka.
